"PAN TADEUSZ" Adam Mickiewicz i MATKA
BOSKA OSTROBRAMSKA
"Panno święta, co Jasnej bronisz
Częstochowy
I w Ostrej świecisz Bramie!"
Obraz Matki Boskiej bez Dzieciątka z połowy XVI wieku znajdujący się w kaplicy
Ostrej Bramy w Wilnie. Według legendy obraz powstał na zamówienie króla Zygmunta
Augusta, a Matka Boska na tym obrazie ma rysy ukochanej żony ostatniego
Jagiellona, Barbary Radziwiłłówny.
MATKA BOŻA OSTROBRAMSKA NA LITWIE
Gdy w latach 1503 -1522 otoczono Wilno murem obronnym,
jedną z bram nazwano Ostrą. Zgodnie ze zwyczajem we wnęce bramy zawieszono
obraz Matki Bożej.
W 1626 r. przy Ostrej Bramie został założony klasztor
karmelitów. W tym czasie powstała też idea zbudowania kaplicy dla obrazu.
Ponieważ przez Ostrą Bramę wiódł bardzo rychliwy szlak, dopiero po kilkunastu
latach władze zezwoliły na budowę kaplicy. Pierwsza, drewniana stanęła w 1671
r.
Rozpoczął się okres kultu publicznego, w kaplicy zaczęły odbywać się
nabożeństwa, a wierni zaczęli zawieszać wota. W 1715 r. kaplica spłonęła,
obraz do czasu wybudowania nowej kaplicy do 1726 r., został umieszczony w
kościele św. Teresy. W 1735 r. zaczęto w listopadzie obchodzić święto Opieki
Najświętszej Maryi Panny, które stało się główną uroczystością ostrobramską. W
1830 r. karmelici wybudowali nową kaplicę i w takim kształcie przetrwała ona
do czasów współczesnych. Choć niedługo po tym zaborcy skasowali klasztor, kult
Matki Bożej Ostrobramskiej nie osłabił się. Przeciwnie, jeszcze się umocnił i
ubogacił. W 1914 r. papież Pius X zezwolił na obchodzenie w dniu 16 listopada
uroczystości Matki Bożej Ostrobramskiej. Koronacji obrazu dokonał ks. Kardynał
Aleksander Kakowski 2 lipca 1927 r.
Na obrazie postać Maryi jest naturalnej wielkości, w ujęciu
do pasa. Zdobią Ją srebrne, ręcznie kute szaty. Wokół ukoronowanej głowy,
otulonej białą chustą, widać złocisty nimb z 42 promieniami i 12 gwiazdami.
Twarz Matki Bożej jest zamyślona, pełna dobroci. Ręce krzyżują się na
piersiach w geście przytulania.